In het vorige artikel stond het hart van Luthers visie centraal: leven coram Deo, voor Gods aangezicht. Maar zo’n overtuiging blijft niet hangen in theorie. Wie werkelijk leeft vanuit Gods genade, gaat anders denken en handelen. Dat raakt onze vrijheid, onze gerechtigheid, onze verantwoordelijkheid, onze omgang met kennis en onze bereidheid tot verandering.
Een centrale waarde van de Reformatie is vrijheid. De boodschap van genade bevrijdde ons van het idee dat we goede werken moeten verrichten om door God aanvaard te worden. Als het om geloof gaat, hebben we geen verplichtingen, want genade betekent dat we niet goed hoeven te presteren om verlossing te verkrijgen. We zijn vrij van schuld, vrij van religieuze druk, vrij van angst voor God en de dood. en we kunnen vrij gebruikmaken van de gaven die we hebben.
Tegelijkertijd dienaar zijn, brengt ons ertoe deze mogelijkheden te gebruiken om ook het leven van anderen in beweging te zetten. Daarom is vrijheid niet alleen een persoonlijke aangelegenheid, maar houdt zij ook rechtstreeks verband met politieke en economische vrijheid. De Reformatie stimuleerde het recht op vrijheid van meningsuiting, het verlangen naar politieke rechten voor gewone mensen, waaronder een beperkte overheid, en legde de basis voor de vrijheid van handel en commercie. En de bovengenoemde vreemde formulering van vrijheid zorgt ervoor dat deze politieke en economische vrijheid voortdurend tracht te dienen.
Het verband met de problemen waarmee de wereld vandaag de dag wordt geconfronteerd, is duidelijk. Enerzijds is er in veel delen van de wereld een gebrek aan persoonlijke, religieuze en politieke vrijheid en zelfs een groeiend gevaar dat deze vrijheid in de westerse wereld wordt bedreigd. Aan de andere kant kan vrijheid omslaan in een nieuwe vorm van slavernij: door agressieve reclame die mensen verleidt tot een levensstijl boven hun stand, door politieke overregulering die initiatief verstikt, door de reductie van werk tot betaald werk, waardoor inzet in gezin, kerk en samenleving wordt gedevalueerd, en door de druk – vooral op jongeren – om hun leven te richten op geld, succes en uiterlijk.
Gerechtigheid
Nauw verbonden met vrijheid is de waarde van gerechtigheid. De Reformatie herontdekte en bracht opnieuw onder de aandacht dat God ons in de juiste positie bij Hem heeft geplaatst door ons genadig te bevrijden van de last van schuld. Hij heeft ons vrijgemaakt en ons rechtvaardig gemaakt. Dit begrip impliceert dat gerechtigheid niet van nature gegeven is en ook dat het kwaad van ongerechtigheid deel uitmaakt van deze werkelijkheid. Deze wereld is de arena waar de strijd tussen God en de duivel plaatsvindt, waar waarheid strijdt tegen leugen, waar liefde strijdt tegen haat, waar delen gierigheid tegengaat, waar leven de dood verslaat. En het dagelijkse nieuws bewijst dat dit inzicht juist was.
Maar dat kwaad is ook in onszelf te vinden. En dat weten we. De conclusie is dat wij ook schuldig zijn Toch betekent deze vrijheid dat we graag bereid zijn om te dienen. Genade maakt ons vrij om onze energie te gebruiken voor het welzijn van anderen. Vrij zijn betekent niet dat mensen vrij zijn om te doen wat ze willen, maar dat ze vrij zijn om God en anderen te dienen. Christelijke vrijheid betekent bevrijd zijn van de druk om te presteren om geaccepteerd te worden, en van de verslaving aan egocentrisme.
"*" geeft vereiste velden aan