Waar bent u naar op zoek?

Helder kompas of halve waarheid?

Dr. A.A.A. Prosman
Door: Dr. A.A.A. Prosman
Ethische thema's
13-05-2026

De Raad van Kerken (RvK), een overkoepe‍lend orgaan van negentien lidkerken, heeft een document gepubliceerd met de titel: De weg van discipelschap. De omgang van de kerken met radicaal-rechts gedachtegoed. De RvK wil waar‍schuwen voor de opkomst van radicaal-rechts en roept de kerken op om het gesprek aan te gaan met mensen die dit gedachtegoed aanhangen. De media besteedden er al ruime aandacht aan. Terecht? Hieronder een fragment uit het stuk.

De weg van discipelschap

In de afgelopen jaren is de sympathie voor radicaal‍rechts gedachtegoed toegenomen. We merken dat in de samenleving en in de kerken. Het vraagt van de kerken een positiebepaling. In de eerste plaats voor de leden van de kerken en voor de leiding van de ker‍ken, landelijk en plaatselijk. In dit rapport willen we maatschappelijke ontwikkelingen benoemen en een aanpak aanreiken voor de kerken voor de omgang met radicaalrechts gedachtegoed en met de mensen die hier gevoelig voor zijn. Radicaal-rechts gedachte‍goed is vaak niet vast omlijnd, verandert nogal eens in uitingsvormen en is vaak onderling tegenstrijdig, maar het bevat één of meerdere van de volgende kenmerken. Er is geen innerlijke gebondenheid aan of zelfs minachting voor democratische waarden en procedures. Het hangt niet aan de waarheid en schaamt zich niet voor een leugen. Kracht en macht worden verheerlijkt, dienstbaarheid en kwetsbaar‍heid worden geminacht. Het heeft geen respect voor de rechtstaat. Het is racistisch, antisemitisch en verheerlijkt masculiniteit. Het is een bedreiging voor democratie en rechtstaat, voor minderheidsgroepen en voor zwakkeren in de samenleving. Het is daar‍mee ook een bedreiging voor het christelijke geloof. De kerken moeten hierover spreken. Dat geeft helder‍heid aan hun leden waar kerk en geloof voor staan. Dit is een steun aan voorgangers en individuele chris‍tenen die aarzelen om te spreken of niet goed weten hoe te spreken. Het spreken van de kerken levert een bijdrage aan het maatschappelijke debat en daar‍mee aan de vorming van de toekomst van ons land. Als kerken niet spreken en niet ook onderscheidend spreken dekken kerken onrecht toe en misverstaan ze hun roeping. De Europese en met name de Duitse geschiedenis van de 20 e eeuw laat zien dat kerken die te lang zwijgen in politieke crises mensen buiten en binnen de kerken in de steek laten en ook hun geloof‍waardigheid verliezen. (…)

De kerk kan een ruimte scheppen waarin mensen van verschillende politieke maatschappelijke overtui‍gingen elkaar tegenkomen en ontmoeten. Als ont‍moetingsplek kan ze de samenwerking van mensen stimuleren en faciliteren om zich in te zetten voor “de voorspoed en de vrede” (Jer. 29:7) in de eigen omge‍ving. De kerken kunnen daarbij verbinden door hun rituelen, vieringen en culturele uitingen. De vieringen van de grote feesten, zoals Pasen en Kerstmis, zijn een kans om mensen samen te brengen. De kerken nodi‍gen ook uit tot gesprek, waarin verschillende menin‍gen aan de orde kunnen komen en bevraagd kunnen worden op hun onderliggende verlangens en angsten. Belangrijk is dat de vertegenwoordigers van de kerk een houding aannemen die uitnodigt tot gesprek en niet bij voorbaat meningen uitsluit.

Dit artikel gratis verder lezen?
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en lees de volledige tekst van dit artikel.

"*" geeft vereiste velden aan

Dr. A.A.A. Prosman
Dr. A.A.A. Prosman

is emeritus predikant uit Amersfoort.