Na ruim tien jaar geschreven te hebben in De Waarheidsvriend neemt Marieke den Butter-Kommers afscheid als columnist (zie kader). “De column was een plek waarin ik zo duidelijk mogelijk, met de beste woorden die ik kon vinden, mijn gevoelens kon delen.”
In ruim tien jaar heb je ons vanuit het buiten land vermaakt, bemoedigd, vermaand, en verrast. Hoe heb je dit werk ervaren?
“Ik heb het schrijven van columns als een groot voorrecht ervaren. Ik ben heel dankbaar dat ik het vertrouwen kreeg van de redactie van De Waarheidsvriend om elke maand weer iets te delen. Alle onderwerpen die de revue passeerden, raakten me. Sommige columns schreef ik met een lach, andere kostten veel tijd, onderzoek en tranen. Ik voelde het als een soort roeping en grote verantwoordelijkheid. Soms dacht ik wel: ‘Waar moet ik deze maand weer over schrijven?’, maar altijd weer dienden de onderwerpen zich aan. De wereld is vol verhalen, inzichten, en glimpen van God.”
Op welke column heb je de meeste reacties gehad? Waarom denk je juist op die column?
“Ik kreeg weleens een mailtje of appje naar aanleiding van een column, maar dat gebeurde niet vaak. Dat maakte, denk ik, wel een beetje dat ik altijd het gevoel had dat ik voor een heel klein publiek schreef. Als ik echter in Nederland was, werd ik regelmatig aangesproken over een column. Dan dacht ik: ‘Hé, jij leest de column dus ook!’ De column die ik schreef naar aanleiding van een artikel van Reinier Sonneveld, maakte denk ik de meeste reacties los. Zowel van mensen die het eens waren met de column, als mensen die het eens waren met Sonnevelds visie op de hel. Dit was wel een eyeopener voor mij. Op een of andere manier dacht ik dat de achterban van De Waarheidsvriend wel op eenzelfde manier zou kijken naar hemel en hel, maar dat bleek dus niet zo te zijn.”
Jullie leven al heel lang buiten Nederland en in je columns bracht je het perspectief van de wereld wijde kerk in. Wat zijn wat jou betreft blinde vlek ken van de kerk in Nederland?
“Het is lastig om te praten over blinde vlekken van de kerk in Nederland, zeker omdat je ook altijd rekening moet houden met balken in je eigen oog. Toch zijn er wel dingen die me soms opvallen en die me raken. Bijvoorbeeld het punt dat ik zojuist noemde: de visie op de hel. Ik denk dat universalisme heel stilletjes een plekje heeft gekregen in de kerk. Dit maakt volgens mij ook dat zending steeds meer op de achtergrond is geraakt. Ik bedoel: als er uiteindelijk geen eeuwige hel is, dan is de noodzaak van zending ook weg. Sociale kortetermijnprojecten als een weeshuis of ‘ creation care ’ krijgen nog wel aandacht, maar langdurige projecten als kerkplanting, die echt vragen om lange adem en veel gebed, zijn niet populair.
Twee jaar geleden hebben Wilma Samyn en ik een boek geschreven onder de titel Vasthouden en doorgeven . Hierin wilden wij ouders, opvoeders en kerken een handreiking geven om een Bijbels wereldbeeld door te geven aan de volgende generatie. Toen ik hier intensief mee bezig was, werd voor mij steeds duidelijker dat we als kerk, bewust en onbewust, veel concessies hebben gedaan. Zelf geloof ik dat nieuwe hermeneutiek en weinig Bijbellezen hier een grote rol in hebben gespeeld.
Ik hoor vaak in christelijke kringen dat het belangrijk is dat je tot je doel komt. Hoewel ik dit aan de ene kant wel volg, vind ik dit ook wel problematisch. Ons probleem is niet dat we niet onszelf worden, wat dat ook maar betekent, maar dat we te veel onszelf zijn en geen korte metten maken met zonde in ons leven. Ik ben momenteel bezig in het boekje The rare Jewel of Christian Contentment van Jeremiah Burroughs (1599-1646). Deze puritein raakt (met anderen als John Owen) mijns inziens echt aan ons diepste probleem. Al lezend besef ik hoe ontzettend veel ik te leren heb in heiliging. Dit verlangen naar een heilig leven mis ik soms. Dat we aan de ene kant uit genade leven, en aan de andere kant ons leven lang, niet alleen tegen onze zonde, maar ook tegen onze zondige aard moeten strijden (vraag en antwoord 56 van de Heidelbergse Catechismus). Ik verlang ernaar dat we dit meer met elkaar doen en dat we elkaar hierin aansporen en aanmoedigen.
Het baart mij weleens zorgen dat wanneer je in de kerk uitkomt voor een mening die tot voor kort heel gewoon als Bijbels gezien werd, je snel weggezet wordt als ‘bedenkelijk conservatief of ultraconservatief’. Dan denk ik: hoe kan dat? Ben ik nou echt zo conservatief geworden, of heeft er binnen de kerk stilletjes een verschuiving in denken plaatsgevonden?
In deze tijd kan de term ‘waarheid’ (en daarmee ook ‘waarheidsvriend’) nogal pretentieus overkomen, maar dat is het niet. De waarheid maakt nu eenmaal vrij. Soms denk ik dat we te vaak ons gevoel, of wat wij rechtvaardig vinden, boven de Bijbelse leer stellen. Eigenlijk vinden we onszelf dan liefdevoller dan God. Dit is wel een probleem.
Ja, het is zoeken met elkaar. Dat is niet erg en ik denk ook dat verschillende kerken wel iets van de veelkleurigheid van God laten zien, maar uiteindelijk zul je elkaar moeten vinden in het geloof dat de Bijbel onfeilbaar is. Dan ga je misschien op zondag wel naar een andere kerk, omdat de één graag psalmen op hele noten zingt en de ander een gezang met een gitaar, maar dan is er toch een diepe verbondenheid. En die verbondenheid zit hem in het vasthouden aan de Bijbel als onfeilbaar Woord van God waar wij ons leven naar moeten aanpassen.”
Kun je vertellen waar je man Jaap en jij zich op dit moment mee bezighouden?
“Jaap en ik zijn in 2002 uitgezonden naar Zuidoost- Azië en momenteel wonen we in Thailand. In de loop van de jaren hebben we verschillende rollen vervuld, maar altijd was ‘kerkplanting’ het grootste doel. Jaap is onderdeel van het internationale leiderschapsteam van Overseas Missionary Fellowship (OMF). Dat houdt in dat hij eindverantwoordelijk is voor een groot deel van het werk in Zuidoost-Azië en medeverantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de organisatie als geheel. Hij is hiervoor veel onderweg.
Door de tijd heen heb ik steeds meer geleerd dat mijn rol als moeder een van God gegeven roeping is – dat mannen en vrouwen gelijk zijn in Gods oog, maar dat we een verschillende roeping hebben en dat mijn zendingsveld in mijn huis begint. Dit was niet altijd makkelijk, want ook ik was met slogans als ‘een echte meid is op haar toekomst voorbereid’ behoorlijk feministisch beïnvloed.
Doordat ik al het werk in en om het huis deed en de kinderen ook thuis lesgaf, kon Jaap veel reizen, al het werk buitenshuis doen en kon iedereen bij ons altijd aanschuiven of slapen. Ik zit zelf nu wel in een periode van verandering. Onze jongste is 11 jaar en zij hoopt na de zomer samen met haar zussen naar de internationale school te gaan. Hiermee is een hoofdstuk van twintig jaar thuisonderwijs afgesloten. Ook hoopt onze vijfde na de zomer naar Nederland te gaan. Met uitvliegende kinderen krijg je ook veel andere mogelijkheden. Het bidden wordt meer en ook dienen de kleinkinderen zich aan. Doordat ik iets meer tijd heb gekregen, ben ik vrijwilliger geworden bij Epafras. Hiervoor bezoek ik regelmatig Nederlandse gevangenen in Thailand. Ook ben ik betrokken bij member care binnen OMF.”
‘Als er uiteindelijk geen eeuwige hel is, dan is de noodzaak van zending ook weg’
Wisseling columnisten
Deze zomer nemen we in ons blad afscheid van drie columnisten: onze maandelijkse columnist Marieke den Butter-Kommers (kerkplanter in Thailand), en onze tweemaandelijkse columnisten Bert-Jan Ruissen (Europarlementariër voor de SGP) en Pieter Grinwis (CU-Kamerlid). Binnenkort treden twee nieuwe columnisten aan, die maandelijks voor ons gaan schrijven: kerkplanter Jurjen ten Brinke uit Amsterdam, en melkveehouder en bestuurder Henk van der Wind uit Maarsbergen. Zij zullen de wekelijkse column afwisselen met de huidige columnisten: Elise van Hoek-Burgerhart, Mariëtta van der Tol en Hans Barendrecht.
Je bent een gewaardeerd columnist geweest in ons blad. Stop je met schrijven of kunnen we in de toe komst nog meer van je lezen?
“Ik denk dat ik niet kan stoppen met schrijven. Er zitten verschillende projecten in mijn hoofd, maar heel concreet is het nog niet. Ik ga het columns schrijven missen. De column was een plek waarin ik zo duidelijk mogelijk, met de beste woorden die ik kon vinden, mijn gevoelens kon delen. Dit was vaak heilzaam. Ik hoop dat de columns mensen geholpen hebben op Jezus te zien. Uiteindelijk draait het daar allemaal om. De afgelopen dagen werd ik erg geraakt door een gedicht van Malcolm Guite: ‘Good Ground’, naar aanleiding van de aarde in de gelijkenis van de zaaier. De volgende regels ontroeren mij in het bijzonder:
‘Oh deepen me where I am thin and shallow,
Uproot in me the thistle and the thorn.
Keep far from me that swiftly snatching shadow.
That seizes on Your seed to mock and scorn.
O break me open, Jesus, set me free,
Then find and keep Your Own good ground in me.’
Dit is mijn gebed, voor de kerk in Nederland en wereldwijd en voor ons allen.”
‘Door de tijd heen heb ik steeds meer geleerd dat mijn rol als moeder een van God gegeven roeping is’