De oordeelstijding van de profeet Nahum

De Heere houdt vast aan Zijn verbond en geeft Zijn volk niet eindeloos over in de handen van de machtigen op aarde. Een verrassend inspirerende en bemoedigende boodschap van Nahum voor het volk Israël toen en nu, een lijn die in het Nieuwe Testament wordt doorgetrokken voor ieder die Jezus dient in zijn of haar leven.

De naam van de schrijver en de inleidende woorden “de last van Ninevé” maken de twee hoofdlijnen uit het boek duidelijk, en geven aan hoe we het boek moeten lezen. De naam Nahum is bekend van opgegraven zegels en zegelaf‍drukken uit het oude Israël. De naam is nauw ver‍want met een Hebreeuws woord dat ‘troost’ betekent.

Nahum heeft de “last van Ninevé” opgeschreven. Het Hebreeuwse woord dat hier is vertaald met ‘last’ kan twee betekenissen hebben. Het kan in meer algemene zin profetie betekenen, maar ook een duidelijke associatie oproepen met oordeel, zoals op verschillende plaatsen ook het geval is binnen het boek Jesaja. Als aanhef bij het boek Nahum past vooral deze laatste betekenis. Zo is Nahum een boek van troost en oordeel.

Hoofdstad

Ninevé, het huidige Mosul, neemt een centrale plaats in binnen het boek Nahum. De stad werd door Sanherib I, die regeerde van 704-681 voor Christus, verkozen tot hoofdstad van het Assyrische rijk. Ninevé lag op een kruispunt van twee belangrij‍ke handelsroutes. En daarmee droeg de stad bij aan de macht en pracht van het Assyrische rijk.

Het Assyrische rijk vormde een grote bedreiging voor het noordelijke rijk Israël en het zuidelijke Juda. 2 Koningen 17 vertelt hoe de stad Samaria valt en wordt ingenomen door de Assyriërs, die Israël in ballingschap voerden. Ook Juda ontkwam niet aan de dreiging. In 2 Koningen 18 en 19 gaat het over de belegering van Jeruzalem door Sanherib, de koning van Assyrië, en de wonderlijke bevrijding van de stad. Duidelijk is dat Assyrië een machtig rijk is dat uit is op uitbreiding van het gebied en daarmee een bedreiging is voor zowel Israël als Juda.

Datering van Nahum

Aan de geschiedenis van Ninevé kunnen we aflei‍den wanneer het boek Nahum geschreven moet zijn. De stad werd in 613 voor Christus veroverd. Nahum zelf verwijst naar de val van Thebe in 3:8, hier aangeduid als No-Amon. Thebe viel in 663 voor Christus. Nahum is dus geschreven tussen deze jaren. Samaria is al gevallen en Assyrië vormt een reële bedreiging voor Juda. We kunnen de inhoud van het boek Nahum weerge‍ven aan de hand van drie vragen: Wat zegt Nahum over de Heere? Wat zegt Nahum over Ninevé en de dreiging die ervan uitgaat? Wat zegt Nahum over Juda?

Nahum over de Heere

Nahum zet in 1:2-8 in met een loflied op de Heere. In dit lied tekent hij Hem als Redder, maar ook als Wreker van schuld. Deze beschrijving sluit nauw aan bij de twee lijnen die we hierboven al noemden: oordeel en troost.

Op het eerste gezicht kan de beschrijving van de Heere als “na-ijverig” en een “Wreker” schokkend op ons overkomen, of niet zo herkenbaar. Toch staat het er wel! We begrijpen de beschrijving beter wanneer we beseffen dat na-ijverig hier vooral ‘geen andere dulden’ betekent. De achtergrond van na‍ijverig is het verbond dat God sloot met Zijn volk. Binnen de unieke relatie van de Heere met Zijn volk is geen plaats voor derden.