Met regelmaat hoor je over predikantsplaatsen die worden opgeheven of samengevoegd. Toch is dat niet het hele verhaal: er ontstaan ook nieuwe plekken. De hervormde wijkgemeente van bijzondere aard Elim in Terneuzen is zo’n plek. Sinds enkele jaren heeft de gemeente voor het eerst een predikant, waarbij de gemeente wordt ondersteund door het Steunfonds van de Gereformeerde Bond.
Begin jaren tachtig ontstond in Terneuzen bij verschillende mensen binnen de toenmalige hervormde gemeente het verlangen naar een hervormd-gereformeerde prediking. Eerst zochten zij naar mogelijkheden om dit binnen de kaders van de hervormde gemeente gestalte te geven, maar hier kregen ze weinig ruimte voor. Uiteindelijk werd in september 1982 een evangelisatie opgericht, waarbij ds. J. Maasland en ir. J. van der Graaf namens het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond aanwezig waren. In 1998 werden hier voor het eerst ambtsdragers bevestigd en werd de evangelisatie als een buitengewone wijkgemeente met een hervormd-gereformeerde signatuur geïnstitueerd. Kort daarna werd ook een eigen gebouw aangeschaft, dat de Elimkerk als naam kreeg. Sinds 2010 is de gemeente een wijkgemeente van bijzondere aard binnen de protestantse gemeente Terneuzen.
Doelstelling
Het Steunfonds van de Gereformeerde Bond ondersteunt plaatselijke gemeenten binnen de Protestantse Kerk in Nederland die zich nauw verbonden weten aan de gereformeerde belijdenis en in aantoonbare financiële nood verkeren. Het fonds helpt om de voortgang van prediking en pastoraat te waarborgen. In bijzondere situaties kan ook steun worden verleend aan predikantsgezinnen, wanneer dit samenhangt met het gemeentelijk leven. De bijdrage van het fonds is primair bestemd voor de instandhouding van de formatie van de predikantsplaats, de eredienst en het pastoraat.’
Door de jaren heen werd ‘Elim’ ondersteund door verschillende predikanten en pastoraal werkers die als mentor de gemeente hielpen en pastorale ondersteuning boden. In 2021 kreeg ze toestemming om voor een periode van vier jaar (een ‘tijdelijke aanstelling’ in PKN-terminologie) voor 0,5 fte een predikant te beroepen. De gemeente ervoer dit als een bijzonder teken van Gods trouw. Gelet op de beperkingen van dit beroep en de geografische ligging van de gemeente werd een oproep in De Waarheidsvriend geplaatst om de roep vanuit deze gemeente biddend te overwegen. Ik werd er persoonlijk door geraakt en zocht contact met de gemeente. Een kennismakingsgesprek volgde en leidde tot een beroep. Sinds januari 2022 mag ik de gemeente dienen. Nu de gemeente voor het eerst een predikant heeft, ervaart zij duidelijk dat het hebben van een predikant van belang is. Onlangs zei een gemeentelid: “Het werkt samenbindend.” In de persoon van een predikant is er iemand die regelmatig voorgaat, die pastoraal betrokken is bij mensen en die met tieners en jongeren in contact is via bijvoorbeeld catechese en preekbesprekingen. Er is ook een inhoudelijke lijn in de prediking en de Heidelbergse Catechismus vormt het uitgangspunt voor de middagdiensten.
Gemeente in Zeeuws-Vlaanderen
Hoewel Zeeland tot de Biblebelt gerekend wordt, geldt dat niet voor Zeeuws-Vlaanderen. De streek is van origine deels rooms-katholiek, al zijn de meeste reformatorische kerken wel vertegenwoordigd in en rondom Terneuzen. Dit zijn dan vaak streekgemeenten. Ook Elim is zo’n streekgemeente en de enige gemeente in Zeeuws-Vlaanderen die zich rekent tot de Gereformeerde Bond. Gemeente-zijn in de periferie van het land heeft mooie en uitdagende kanten. Er is een grote mate van verdraagzaamheid en betrokkenheid op elkaar. Men maakt zich minder druk om randzaken, in het besef dat je op elkaar aangewezen bent. Tegelijkertijd ben je ook meer geïsoleerd en heb je het gemis van gelijkgestemde gemeenten waarmee je bijvoorbeeld activiteiten voor jongeren kunt ondernemen. Ook het invullen van het preekrooster blijft een uitdaging. De gemeente is dankbaar voor de (emeritus) predikanten in de regio die preekbeurten voor hun rekening nemen en voor de predikanten met wie goede banden vanuit het verleden bestaan. Maar het blijft lastig om nieuwe dienstdoende predikanten bereid te vinden naar Terneuzen te komen voor een gastbeurt, omdat de lange reisafstand voor hen regelmatig een belemmering vormt. En psychologisch bezien, is mijn ervaring, wordt door velen Zeeuws-Vlaanderen ook als veel verder weg ervaren dan bijvoorbeeld Zuid-Beveland of Walcheren. Het is inderdaad ook wat verder rijden, maar het gevoel van afstand heeft ook te maken met de Westerschelde als natuurlijke barrière. Daarnaast speelt ook een rol dat het aantal hervormd-gereformeerde gemeenten in Zeeland beperkt is en zij niet allemaal een predikant hebben.
"*" geeft vereiste velden aan