God spreekt tot ons door de preek, zoveel wordt wel duidelijk uit de themabrochure ‘Wat gebeurt er tijdens de preek?’ die deze week bij De Waarheidsvriend is bijgesloten. Maar hoe spreken we met elkáár over de preek? En hoe doen we dat goed?
Een bepaalde verlegenheid om de preek bespreekbaar te maken zal iedereen herkennen. Je vraagt na de zondagse kerkdienst makkelijker aan een mede-gemeentelid: “Hoe is het nu met je moeder?” dan: “Wat doet de preek met jou?”
Toch is het ‘amen’ van de preek geen slotwoord, maar een bekrachtiging van het gesprokene. En een aanmoediging aan de hoorders om de preek verder te dragen, het leven in, de gemeente door. Een preek klinkt dus niet alleen op zondag, maar als het goed is de hele week. Dat kan mondeling, in gesprekken onderling, maar natuurlijk ook zonder woorden, in gedrag en uitstraling. Over het gesprek na de preek valt veel te zeggen. Hoe voorkom je dat het geestelijke element van de preek vervaagt door menselijke (en harde) oordelen, zowel over het gesprokene als over de voorganger? Hoe vind je de juiste toon? En: hoe betrek je kinderen bij dit gesprek?
Kletspot voor het gezin
Om met dat laatste te beginnen: er zijn allerlei werkvormen die het gesprek over de preek verder willen brengen, met name in de gezinnen. Recent publiceerde uitgeverij De Banier een heuse ‘besPREEKpot. Een kletspot voor na de kerkdienst!’ De makers, freelancejournalist Pieter Beens en zijn vrouw Gerdien, hebben een gezin van vijf kinderen en zijn lid van de hersteld hervormde gemeente te Elspeet. Ze varieerden met deze bespreekpot op zogeheten kletspotten of babbelboxen, waarvan allerlei varianten in omloop zijn, bijvoorbeeld over relaties.
De bespreekpot, een doosje met kaartjes, is gevuld met vragen, stellingen en opdrachten voor na de kerkdienst. In de vraagstelling is rekening gehouden met denkers en doeners, aldus de makers, én met personen met een autismespectrumstoornis (ASS). De vragen zijn vanuit deze doelgroep meegelezen en aangescherpt. Denk bij de opdrachten bijvoorbeeld aan: ‘Teken in 1 minuut waar de preek over ging’ of: ‘Ren 3 keer de trap op en af, klap in je handen, draai je om en noem 4 kernwoorden uit de preek.’
Maar niet alleen doe-opdrachten passeren de revue. Er komen ook kaartjes voorbij met vragen als: ‘Waar heb jij de Heere om gebeden voordat je naar de kerk ging?’, ‘Wat heb je in deze preek geleerd over jezelf?’, ‘Hoorde je een belofte van God in de preek? Was deze belofte voor jou? Waarom wel of niet?’, en: ‘Welke vraag zou je aan God willen stellen naar aanleiding van de preek?’ Deze vragen laten zien dat de makers zich niet alleen richten op het begrijpen van de preek, maar ook op kennis van het hart en op de ziel. Ook wordt er een mooie verbinding gemaakt met het persoonlijke gebedsleven van de (jonge) hoorders.
"*" geeft vereiste velden aan