Als er gesproken wordt over prediking, dan gaat het regelmatig over een boeiende en aantrekkelijke voordracht, duidelijke en actuele voorbeelden, goedgekozen oneliners en prikkelende woorden en een heldere en goede opbouw. Voor iedere prediker is het belangrijk om daarop te reflecteren. Een preek die goed te volgen is en die je als luisteraar meeneemt, is veel waard. Toch is er meer wat aandacht vraagt. Wat komt er inhoudelijk in de prediking aan de orde?
Voor ons woord prediking valt in het Grieks vaak het woord kerugma . Kerugma heeft te maken met een heraut. Als boodschapper van de koning liet hij in de verschillende delen van het rijk het koninklijk besluit horen. Daarmee is een mooie typering van prediking gegeven. In de prediking geven dienaren het Woord van de hoge God door. De sprekende God laat van Zich horen. Het is goed om daarbij stil te staan. Juist bij de grote hoeveelheid informatie die voorbijkomt.
Wij zijn vaak ook gefocust op relevantie en inspiratie. Wij zijn vaak druk met ons eigen leven, met onze vragen en verlangens. Wij willen graag op verhaal komen. Toch gaat het in de verkondiging allereerst om wat God te zeggen heeft. Daarom is de prediking principieel theocentrisch van aard. God dient centraal te staan. Het gaat om een spreken van Hem uit. De Heere openbaart Zich! Hij laat weten wat Hij doet en wil. Zo komen we de Heere tegen in de Bijbel.
Zorgvuldige uitleg
In de prediking zullen dan ook de Schriften opengaan. Juist omdat de Verbondsgod spreekt, is een zorgvuldige uitleg van de Schriften nodig. Geen uitleg op de klank af. Het gaat ook niet om wat we zien in of voelen bij de tekst. Maar wat heeft de Heere te zeggen? Daarom is het voor een predikant belangrijk dat hij nagaat wat er in de grondtaal staat en dat hij op de hoogte is van Bijbelonderzoek. Wat zegt God hier werkelijk? Wat betekent een tekst in het geheel van een Bijbelboek en in het geheel van de Schrift? Er zijn in de Schrift genoeg duistere plaatsen.
Daarom past bescheidenheid in de uitleg. Ons kennen is ten dele. Toch is het een gouden regel dat duistere plaatsen in de Schrift belicht mogen worden door heldere teksten in de Schrift. Dan valt er soms een verrassend licht over. Voorbeelden en verhalen uit het dagelijks leven kunnen veel duidelijk maken, maar mogen de preek nooit overwoekeren, of een eigen leven gaan leiden.
In de prediking dienen de Schriften ontvouwd te worden. Onlangs pleitte Hanneke Schaap-Jonker in het Reformatorisch Dagblad in navolging van ds. Wim Otte voor diepgang in de prediking. Wanneer er werk gemaakt wordt van het onderzoek van de Schriften en in de prediking de Schriften ruimschoots ontvouwd worden, dan zijn er telkens weer nieuwe dingen te ontdekken. Het geloofsleven van de predikant én de gemeente is daarbij gebaat!
Gods verbond
De sprekende God is ook een relationele God. Al in Zijn eigen wezen zie je dat: de Vader is op de Zoon gericht, de Zoon op de Vader, de Geest op de Zoon. Omdat God een God van relatie is, schept Hij de wereld en de mens, zoekt Hij contact en herstelt Hij het verbroken contact na de zondeval. Hij sluit Zijn verbond met Abraham en zijn nageslacht en zegt tegen Israël: Ik ben de HEERE, uw God. Zelfs wanneer Israël ontrouw wordt en uiteindelijk in Babel terechtkomt, blijft Hij trouw en brengt Hij Zijn volk terug naar het beloofde land. In Zijn Zoon Jezus Christus realiseert God het nieuwe verbond, waarin naast Israël ook de volken mogen delen. Deze verbondenheid met Israël mag wel het besef wakker roepen dat we met Israël de Schriften lezen. Dat heeft betekenis voor de doorgaande verkondiging. Daarin mag iets doorklinken van Gods beloften voor Israël.
"*" geeft vereiste velden aan