
Nu het kerkelijk jaar ten einde loopt en de adventstijd aanstaande is, oefenen we ons in het wachten op God. Dit keer met Jakob, die op zijn sterfbed getuigt dat hij op Gods redding wacht.
Wachten veronderstelt dat we tijd hebben. We wachten in de file; we wachten bij de kassa; we wachten op ons kind dat nog thuis moet komen. Maar kun je nog wachten als je sterven gaat? Als Jakob op zijn sterfbed ligt, zegt hij: “Op Uw zaligheid wacht ik, HEERE!” Blijkbaar kun je ook wachten in het uur van je dood. En dan niet wachten op je dood, maar wachten op God.
Jakob ligt op zijn sterfbed. Zijn zonen staan om hem heen. Ieder krijgt een persoonlijk afscheidswoord. Hierin komen verleden en toekomst samen. Ruben, Simeon, Levi. Die namen zeggen genoeg. Seksuele ontsporing, bruut geweld. Jakob laat de donkere bladzijden in de familiegeschiedenis niet weg. Maar hij kijkt ook vooruit: wat zal er van zijn jongens worden? Jakobs woorden zijn profetisch. Die zonen zijn op hun beurt vaders van de stammen van Israël. In de afscheidswoorden gaan het persoonlijke en het publieke samen op. Vader Jakob en zijn zonen zijn ook aartsvader Jakob en de stamvaders van Israël. Wat zal er worden van de stammen van Israël? Er is hoop, maar de toekomst is ook ongewis.
Tussen die afscheidswoorden staan ineens andere woorden, tot God gesproken. “Op Uw zaligheid wacht ik, HEERE!” Ze doorbreken het patroon. Volgens veel uitleggers gaat het om een latere toevoeging. Jakob zou hier woorden uit de Psalmen in de mond gelegd krijgen. En inderdaad: in het Psalmenboek gaat het dikwijls over wachten op God. Maar waarom zou Jakob die woorden niet zelf hebben gesproken? Anderen, Calvijn bijvoorbeeld, lezen deze woorden als een verzuchting. Jakob heeft van zijn zonen weinig te verwachten. Het verleden is soms om te huilen en de toekomst onzeker. Daarom wacht Jakob op de redding van God. Als we Jakobs biografie ernaast leggen, dan merken we hoe bijzonder het is dat hij nu over wachten spreekt. Hij wilde immers Gods beloften veiligstellen met zijn eigen handen. Nu, aan het einde van zijn leven, blijft hem slechts één houding over: wachten op Gods redding.
